Nhiều gia đình khi chuẩn bị xây nhà thường quan tâm trước tiên đến diện tích, hình dáng khu đất, mặt tiền rộng bao nhiêu, xây được mấy tầng hay bố trí công năng thế nào. Những yếu tố đó rất quan trọng, nhưng nếu gia chủ có yêu cầu về phong thủy thì vẫn còn một bước nên làm trước khi đặt bút thiết kế: xem tổng thể phong thủy khu đất.

Trong thực tế, một mảnh đất vuông vắn, mặt tiền rộng, giao thông thuận tiện chưa chắc đã có bố cục tốt về phong thủy. Ngược lại, có những khu đất nhìn qua không thật sự hoàn hảo về hình học nhưng nếu biết cách tổ chức không gian, xử lý cao độ, cổng vào, sân trước, cây xanh, mặt nước và hướng nhà thì vẫn có thể tạo nên một tổng thể hài hòa.

Vì vậy, phong thủy khu đất nên được xem trước khi thiết kế nhà, thay vì đợi đến khi bản vẽ kiến trúc đã hoàn thành mới tìm cách điều chỉnh.

1. Xem thế đất trước khi xem hướng nhà

Thế đất là một trong những yếu tố đầu tiên cần khảo sát. Không chỉ nhìn vào hình dạng trên bản vẽ, cần quan sát cả địa hình thực tế và mối quan hệ của khu đất với khu vực xung quanh.

Một khu đất nằm trên địa hình bằng phẳng sẽ có cách xử lý khác với khu đất dốc, đất cao hơn hoặc thấp hơn đường, đất nằm ở cuối dốc hay khu vực có địa hình thay đổi rõ rệt.

Theo quan niệm phong thủy truyền thống, khi xem một cuộc đất thường chú ý đến thế đất, sự bao bọc xung quanh, phía trước có khoảng thoáng hay không và phía sau có điểm tựa hay không. Những yếu tố này về sau sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến cách tổ chức sân vườn, nhà chính, cổng và các công trình phụ trợ.

Đây cũng là lý do không nên chỉ cầm bản vẽ hiện trạng rồi xác định hướng nhà một cách máy móc.

2. Hình dạng khu đất có ảnh hưởng đến phương án thiết kế

Hình dạng khu đất là yếu tố dễ nhận biết nhất nhưng lại thường được hiểu khá đơn giản.

Đất vuông hoặc chữ nhật thường thuận lợi cho việc tổ chức mặt bằng. Tuy nhiên, đất méo, tóp hậu, nở hậu, hình tam giác hoặc có những góc khuyết không có nghĩa là không thể xây dựng một ngôi nhà có bố cục tốt.

Điều quan trọng là phải xác định phần nào của khu đất nên dành cho công trình chính, phần nào làm sân, cây xanh, hồ nước hoặc khoảng đệm. Không phải cứ cố xây kín toàn bộ diện tích mới là tận dụng đất hiệu quả.

Trong phong thủy nhà ở, khoảng trống cũng có giá trị riêng. Một khoảng sân hợp lý trước nhà đôi khi quan trọng hơn việc cố mở rộng thêm vài mét vuông diện tích xây dựng.

3. Cao độ khu đất và sự chênh lệch trước sau

Cao thấp của khu đất cần được kiểm tra ngay từ đầu, đặc biệt với những khu đất có địa hình dốc hoặc nền thấp hơn đường.

Cần xác định rõ cao độ đường giao thông, cổng, sân, nền tầng một và những khu vực xung quanh. Nếu không khảo sát kỹ, khi thiết kế có thể phát sinh tình trạng sân thấp hơn đường, nước dồn vào nhà hoặc phải nâng nền quá cao khiến công trình mất cân đối với cảnh quan.

Dưới góc nhìn phong thủy, cao độ cũng liên quan đến cách tổ chức trước sau và dòng nước. Vì vậy, địa hình thực tế luôn cần được xem cùng với bản vẽ hiện trạng, chứ không nên tách riêng hai vấn đề này.

4. Đường vào khu đất

Đường đi vào nhà là một yếu tố đáng chú ý khi xem phong thủy khu đất.

Cần quan sát đường tiếp cận từ ngoài vào, vị trí cổng, hướng di chuyển của xe và người, độ rộng của đường cũng như mối quan hệ giữa đường và mặt tiền.

Đặc biệt, cần xem đường có đâm trực diện vào cổng hoặc nhà hay không, trước cổng có khoảng đệm hay bị bó hẹp, đường cong hay thẳng và khu đất nằm ở vị trí nào trên tuyến đường.

Những thông tin này không chỉ phục vụ phong thủy mà còn giúp kiến trúc sư xác định vị trí cổng, sân đón, gara và trục giao thông hợp lý hơn.

5. Phía trước, phía sau, bên trái và bên phải

Khi xem một khu đất, không nên chỉ nhìn vào chính mảnh đất đó. Bốn phía xung quanh đều cần được khảo sát.

Phía trước cần xem khoảng thoáng, nhà đối diện, đường giao thông, cây lớn, công trình cao tầng và các yếu tố có thể ảnh hưởng đến tầm nhìn.

Phía sau cần xem có công trình, đất trống, đường đi, nhà cao tầng hoặc địa hình thay đổi hay không.

Hai bên trái phải cũng cần được quan sát tương tự. Trong cách nhìn phong thủy truyền thống, các yếu tố Thanh Long, Bạch Hổ không nên hiểu đơn giản thành việc “bên trái phải cao thấp bao nhiêu mét”. Quan trọng hơn là sự cân bằng, tương quan và thế bao bọc của tổng thể.

Đây chính là phần mà một bản vẽ mặt bằng thông thường khó thể hiện đầy đủ nếu không khảo sát thực tế.

6. Nước trong và xung quanh khu đất

Nước là yếu tố đặc biệt được quan tâm trong phong thủy truyền thống. Khi khảo sát khu đất cần kiểm tra ao, hồ, mương, sông, suối, kênh thoát nước và hệ thống thoát nước hiện hữu.

Không phải cứ có nước trước nhà là tốt, cũng không phải cứ có hồ phía sau là xấu. Cần xem vị trí, hướng dòng chảy, cao độ, khoảng cách và mối quan hệ giữa mặt nước với nhà.

Nếu gia chủ dự định làm hồ cá Koi, hồ cảnh hoặc tiểu cảnh nước thì càng nên tính toán từ giai đoạn quy hoạch tổng mặt bằng. Khi đó, mặt nước có thể trở thành một phần của kiến trúc cảnh quan thay vì được đưa vào sau cùng như một hạng mục trang trí.

7. Công trình xung quanh cũng là một phần của phong thủy khu đất

Nhà hàng xóm, tường rào, nhà cao tầng, cây lớn, cột điện, đường giao thông, công trình công cộng hay những khu vực có hoạt động đặc thù đều có thể tác động đến cách bố trí công trình.

Ví dụ, một khu đất có mặt tiền đẹp nhưng đối diện là một công trình cao chắn tầm nhìn thì phương án kiến trúc sẽ khác với khu đất có không gian phía trước rộng và thoáng.

Bởi vậy, xem phong thủy khu đất không thể chỉ đo tọa độ và lấy hướng bằng la bàn. Hướng chỉ là một phần trong toàn bộ bài toán.

8. Minh Đường – khoảng không gian trước nhà

Minh Đường là khái niệm quan trọng trong phong thủy nhà ở. Hiểu theo cách dễ hình dung, đây là khu vực phía trước công trình, nơi cần có sự thông thoáng và điều kiện để tạo nên khoảng đệm trước khi vào nhà.

Một Minh Đường hợp lý không nhất thiết phải thật rộng. Điều quan trọng là tỷ lệ giữa nhà, sân, cổng, đường vào và cảnh quan phải cân đối.

Với những khu đất rộng, có thể tổ chức Minh Đường kết hợp sân vườn, mặt nước hoặc khoảng cây xanh. Với đất phố nhỏ, việc xử lý có thể đơn giản hơn thông qua khoảng lùi, sân trước hoặc cách tổ chức cổng và sảnh.

9. Xác định tọa hướng trước khi chốt phương án kiến trúc

Sau khi khảo sát tổng thể mới đi đến bước xác định tọa và hướng.

Đây là điểm nhiều người thường làm ngược. Có người mua đất xong lập tức lấy hướng mặt đường làm hướng nhà, sau đó mới tìm cách điều chỉnh phong thủy. Trong khi thực tế, hướng nhà cần được xem trong mối quan hệ với thế đất, đường vào, Minh Đường, địa hình và nhu cầu sử dụng.

Với những trường hợp yêu cầu phân tích chuyên sâu, có thể tiếp tục kết hợp các phương pháp phong thủy phù hợp để đánh giá thời vận, tọa hướng và cách bố trí không gian.

Một khu đất đẹp chưa chắc đã là một khu đất có bố cục phong thủy tốt

Đây là điểm quan trọng nhất khi xem phong thủy khu đất trước khi thiết kế nhà.

Một khu đất đẹp về hình học chưa chắc đã là khu đất có bố cục thuận lợi về phong thủy, và ngược lại.

Phong thủy không nên được hiểu đơn giản là chọn một hướng đẹp rồi đặt ngôi nhà vào giữa khu đất. Một phương án tốt cần nhìn cả cuộc đất: thế đất, hình dạng, cao độ, đường vào, phía trước phía sau, Thanh Long – Bạch Hổ, nước, công trình xung quanh, Minh Đường và cuối cùng mới là tọa hướng.

Khi những yếu tố này được khảo sát từ đầu, kiến trúc sư sẽ có nhiều cơ sở hơn để tổ chức mặt bằng, vị trí nhà, sân vườn, cổng, gara, hồ nước và các không gian phụ trợ một cách hợp lý.

Nên xem phong thủy trước hay thiết kế nhà trước?

Nếu gia chủ xác định ngay từ đầu muốn xây nhà kết hợp yếu tố phong thủy thì nên đánh giá khu đất trước khi chốt phương án kiến trúc.

Cách làm này giúp tránh tình trạng bản vẽ đã hoàn thiện nhưng phát hiện vị trí nhà, cổng, cầu thang, phòng thờ, hồ nước hoặc hướng công trình không phù hợp với yêu cầu ban đầu.

Với MỘC ECO, tư vấn phong thủy trước thiết kế được định hướng như một bước đầu vào của quá trình thiết kế, giúp kết nối giữa phong thủy – kiến trúc – cảnh quan ngay từ đầu thay vì xử lý từng phần riêng lẻ.

Tư vấn phong thủy trước khi thiết kế

Nếu bạn đang chuẩn bị xây nhà, biệt thự hoặc quy hoạch nhà vườn, hãy đánh giá khu đất trước khi chốt phương án kiến trúc.

MỘC ECO tư vấn dựa trên hiện trạng khu đất, thế đất, cao độ, đường vào, cảnh quan xung quanh, Minh Đường và tọa hướng để làm cơ sở cho bước thiết kế kiến trúc và cảnh quan.

→ Xem dịch vụ: Tư vấn phong thủy trước khi thiết kế

MỘC ECO – Kiến Trúc – Cảnh Quan – Phong Thủy
Kiến tạo không gian xanh, nuôi dưỡng sinh khí.